محققان پژوهشکده نانو فناوری دانشگاه ارومیه با استفاده از مواد طبیعی سلولزی، کاتالیست دوستدار طبیعت ارائه کردند که قابلیت استفاده در واکنش‌های صنایع پتروشیمی را دارد.

به گزارش پترون؛ سجاد کشی‌پور مجری طرح اظهار کرد: با افزایش نگرانی‌های زیست محیطی در مورد واکنش‌های شیمیایی و خطرات این فرایندها برای انسان و محیط زیست، تلاش‌های زیادی در جهان برای تمرکز مطالعات بر روی شیمی سبز انجام شده است.

وی استفاده از کاتالیزورهای ناهمگن را که قابلیت بازیافت دارند، به عنوان یکی از راهکارها برای رسیدن به شیمی سبز در فرایندهای شیمیایی دانست و ادامه داد: در این راستا پروژه تحقیقاتی را با عنوان «به‌کارگیری سلولز به عنوان بستر سبز برای کاتالیزورها» اجرایی کردیم.

کشی‌پور، خاطرنشان کرد: عمده فرایندهای تبدیلی حوزه نفت و پتروشیمی با استفاده از کاتالیزورها است و از کاتالیزورهایی استفاده می‌شود که سمیت دارند و رهاسازی آن‌ها در محیط زیست، آسیب‌هایی به محیط زیست وارد می‌کنند؛ بر این اساس در این مطالعات کاتالیزورهایی تولید کردیم که پایه آنها از مواد طبیعی است.

مجری طرح با اشاره به مزایای کاتالیزور تولیدشده، تصریح کرد: با توجه به پایه طبیعی بودن این کاتالیست‌ها، رهاسازی پساب در محیط زیست آسیبی به محیط زیست وارد نمی‌کند، ضمن آنکه قابل بازیافت خواهد بود.

وی، ماده پایه استفاده شده در تولید این کاتالیست را سلولز ذکر کرد و یادآور شد: سلولز فراوان‌ترین ترکیب آلی طبیعی است که به دلیل زیست‌سازگاری یکی از گزینه‌های اصلی به عنوان بستر کاتالیزورهای ناهمگن به شمار می‌رود.

به گفته این محقق، فلزات مختلف بر روی بستر سلولزی نشانده می‌شود و کاتالیزور تولید شده با این روش به طور مؤثری در انواع واکنش‌های شیمیایی قابل استفاده است.

کشی‌پور با اشاره به مواد سلولزی به کار برده شده در این مطالعات، اظهار کرد: از آنجایی که قیمت آزمایشگاهی مواد سلولزی بالا است، از این رو ناچار شدیم از سلولزهایی استفاده کنیم که قابلیت تولید  آن‌ها در داخل کشور وجود دارد.

وی، پنبه را یکی از منابع تامین سلولز در این طرح نام برد و افزود: ۹۰ درصد گیاه پنبه حاوی سلولز است. علاوه بر آن از کاه گندم نیز استفاده شد؛ چراکه این ماده گیاهی دارای ۴۰ درصد سلولز است.

این محقق اضافه کرد: کاه به عنوان یکی از ضایعات کشاورزی است و معمولا به دور ریخته می‌شود که ما در این مطالعات اقدام به استخراج سلولز آن برای تولید کاتالیست کردیم.

 وی با تاکید بر اینکه کاتالیست پایه سلولزی در اشل آزمایشگاهی در صنعت مورد ارزیابی قرار گرفت، از تولید و انتشار ۹ مقاله از دستاوردهای این تحقیقات در مجلات بین‌المللی خبر داد.

مجری طرح به کاربردهای کاتالیست دوستدار طبیعت اشاره کرد و گفت: مهمترین کاربرد این کاتالیزور در صنعت نفت و پتروشیمی است و از آن می‌توان در انجام واکنش‌هایی همچون اکسایش، احیای کوپلینگ و حلقه زنی که اهمیت بالای صنعتی دارند، استفاه کرد.

منبع: ایسنا