موسسات و شرکت‌های بزرگ تولیدی اعم از خصوصی و دولتی دنبال شفافیت هستند، تا دغدغه‌ای بابت ریسک معاملات متوجه آنها نباشد که همه این مزایا می‌تواند در بورس متبلور شود.

حامد سلطانی‌نژاد مدیر عامل بورس کالای ایران در گفتگو با فارس، افزود: بورس کالا برای تامین مالی پتروشیمی‌ها برنامه‌ریزی کرده که اولین اوراق سلف موازی محصولات پی وی سی پتروشیمی منتشر شد.

وی گفت: سیستم بورس کالا بی عیب نیست، اما به طور قطع نسبت به سیستم غیر شفاف بیرون و بدون نظارت می تواند مزایای بسیاری داشته باشد. یکی از این ساز‌و کارها این است که محصولات پتروشیمی در شرایطی شفاف و قابل نظارت مورد معامله قرار بگیرد.

مدیر عامل بورس کالا خاطرنشان کرد: همه کشورها قوانین و قواعدی برای تقسیم عادلانه کالا و محصولات دارند و برای برخورداری همه مردم از مزایای نسبی، اقدام به سازوکارهایی می‌کنند. همه این کشورها امروزه به این نتیجه رسیده اند که از سازوکارهای کنترلی به سازوکارهای نظارتی پیش بروند یعنی اینکه در سازوکار کنترلی مراقب یکدیگر باید باشیم. وی تاکید کرد: این زنجیره که در آن تبانی وجود ندارد، تمام نمی‌شود و در چنین سیستم نظارتی کم هزینه تر ؛ ضمانت اجرا برای عدم تعهدات و تخلفات احتمالی هم مثل سیستم‌های کشورهای مالیاتی اروپایی ها گذاشته می‌شود.

این مقام مسئول با بیان اینکه وقتی ساز و کاری به نام بورس کالا در کشور وجود دارد، چرا باید فضاهای دیگر غیر شفاف برای معاملات دنبال ‌شود، گفت: بورس کالا به عنوان نهاد خود‌انتظام متشکل، برای کشور یک دارایی محسوب می شود و وقتی چنین نهادی تاسیس شده، چرا باید به فکر جای دیگر بود.

وی افزود: وقتی نام کشور روی یک نهاد باشد، نهاد ملی محسوب می شود، اما بورس کالای ایران به عنوان یک نهاد ملی، به جای این که مانند سایر نهادهای ملی از بودجه دولت استفاده کند، خودش منابع خود را تامین می‌کند و مفهوم کامل نهاد خود انتظام دارد.

وی افزود: بورس کالا به موجب قانون و مزیت هایی که برای خود ایجاد می کند، عده ای از شرکتها را پذیرش و به موجب قانون بر کار آنها نظارت می‌کند. می تواند عضو بگیرد و نظام های نظارتی خود را تعیین کند. هزینه و درآمد خودش را نیز سامان می‌دهد مشابه چنین نهاد پویا ،کارآمد و چابکی را فقط در سیستم سهامی عام و یا خصوصی می توانیم ببینیم.به باور سلطانی نژاد باید سیستم نظارتی در مورد بسیاری از صنایع و فعالیت‌های مالی در کشور وجود داشته باشد و قانونگذار و یا حاکم کشور از جمله دولت و یا مجلس که می خواهد به کشور نظم ببخشد، در سال های گذشته دیده است که سیستم توزیع و عرضه کالا به شکل حواله ای پر از ابهام است.

وی گفت: صنعت پتروشیمی به جرات بخش عمده ای از تولید ناخالص داخلی کشور و تراز تجاری ایران را به خود اختصاص داده است پتروشیمی یک صنعت مادر در کشور است که با زندگی مردم جامعه گره خورده است از یک لوله خودکار تا کوچک ترین اجزا و وسایل اولیه زندگی مردم بنابراین حاکم شدن فضای غیر شفاف بر صنعت پتروشیمی می‌تواند به کل منافع ملی مملکت صدمه بزند قانونگذار حق دارد که تصویب کند محصولات پتروشیمی باید در بورس کالا معامله شود.

سلطانی‌نژاد افزود: در یک نظام نظارت پذیر و وجود قوای سه گانه می توان برای بورس کالا تکلیف کرد که مثلاً موظف است شرایط فروش بلند مدت را در این بازار یا شرایط خریداران خرد را فراهم کند. همان مرجعی که تصمیم گرفت بورس کالا ایجاد شود، به راحتی می تواند تکلیف جدیدی را برای این بازار تصویب کند.

وی افزود: بنابراین اگر دغدغه پتروشیمی‌ها از جنس آن است که اقدامی توسط بورس کالا اجابت نشده و یا به بورس کالا گفته شد، اما اجرا نشد، خوب بروند آن را قانون کنند و برای آن ضمانت اجرا هم بگذارند، نه اینکه صورت مسئله را پاک کنیم.وی ادامه داد: نباید بر خلاف بازارهای جهانی حرکت کرد. اینکه نباید اجباری وجود داشته باشد، تشخیص قانونگذار است و فلسفه آن درگیر شدن منفعت عمومی است بخاطر سیستمی است که پیش از این در بازار خارج از بورس وجود داشته و نمی توانستیم مطمئن باشیم که روش شفاف بوده است.سلطانی‌نژاد با بیان این که روی سخنان من این است که پیش از این نمی توانستیم با روش های قبلی بر روی بازار پتروشیمی نظارت کنیم، گفت: یکی از کارکردهای اصلی بورس ها این است که شما برای فعالیت در بورس ابتدا باید شناسنامه بگیرید.

سلطانی نژاد بیان کرد: هر کس در بورس کالا وارد می شود با شناسنامه هویت دار معاملاتی خود از جمله اطلاعات ثبتی حقوقی و تشخیصی حقیقی می آید نه فقط اطلاعات هویتی باید ارایه شود، بلکه اطلاعات اختصاصی مربوط به فعالیت خود در بورس کالا را ارایه دهد و ثابت کنند که فعالیت تجاری در قالب شرکت ثبت شده دارند و باید صورت های مالی خود را ارایه بدهند اما آیا در فضای بیرون از بورس کالا هم این فرآیند وجود دارد؟ از کجا می توان مطمئن بود، جنس و کالایی که فروخته می‌شود بطور واقعی همان خریدار واقعی است.