petrochemical

پیشتازی ایران در صنعت پتروشیمی تا جایی است بر اساس رده بندی سال ۲۰۱۶ یک موسسه بین المللی؛ سه هلدینگ ایرانی در جمع بزرگان صنعت پتروشیمی جهان راه یافته اند.

ایجاد صنعت پتروشیمی در ایران قدمتی ۵۰ ساله دارد و به دهه ۱۳۳۰ شمسی بر می‏گردد. در اواخر این دهه، وزارت اقتصاد وقت به منظور گسترش صنعت پتروشیمی در کشور، بنگاه شیمیائی کشور را تأسیس نمود و شرکت مزبور در سال ۱۳۳۷ طرح احداث کارخانه کود شیمیایی مرودشت فارس را به اجرا گذاشت. لیکن از آنجا که رشد این صنعت نیازمند فعالیتهای تخصصی گسترده تر و هماهنگ با صنعت نفت و گاز بود، به زودی ضرورت ایجاد سازمانی برای توسعه و هدایت صنعت پتروشیمی مشهود شد و به همین سبب در سال ۱۳۴۲ شرکت ملی صنایع پتروشیمی با مالکیت دولت و تحت پوشش شرکت ملی نفت ایران تأسیس گردید و کلیه فعالیتهای مرتبط با ایجاد و توسعه صنایع پتروشیمی در این شرکت متمرکز شد.

بنابراین گزارش، پیشتازی ایران در صنعت پتروشیمی تا جایی است که به گفته معاون وزیر نفت در امور پتروشیمی پس از اجرایی شدن برجام و رفع تحریم ها، مبادلات بین المللی صنعت پتروشیمی تسهیل شده به گونه ای که صادرات انواع محصولات پتروشیمی ۲۶ درصد افزایش یافته است و در حال حاضر در رتبه بندی شرکت های شیمیایی و پتروشیمیایی جهان، هلدینگ پتروشیمی خلیج فارس در رده ۳۴، گسترش نفت و گاز پارسیان در جایگاه ۶۴ و هلدینگ تاپیکو نیز در رده ۱۰۳ قرار گرفتند.

این گزارش می افزاید: شرکت ملی صنایع پتروشیمی در این زمینه خبر داده است: “میزان تولید محصولات پتروشیمی کشور در سال های اخیر افزایش قابل توجهی یافته است که بخشی از آن به راه اندازی فازهای جدید پارس جنوبی و افزایش تولید گاز کشور باز می گردد. با بهره برداری از فازهای جدید پارس جنوبی، میزان تحویل خوراک به مجتمع های پتروشیمی افزایش قابل توجهی یافته است به طوری که برخلاف سال های گذشته، شاهد قطع خوراک واحدهای پتروشیمی در ماه های سرد سال نیستیم.

همچنین با تکمیل و بهره برداری از طرح های جدید، میزان تولید محصولات پتروشیمی کشور نیز افزایش یافته به طوری که بر اساس گزارش ها، ظرفیت تولید محصولات پتروشیمی به حدود ۶۱ میلیون تن در سال رسیده است. رفع تحریم ها و تسهیل تعاملات بین المللی نیز موجب افزایش صادرات و فروش محصولات پتروشیمی و ورود ایران به بازارهای اروپایی و سایر کشورها شده است.”

به گزارش موسسه مستقل مطالعات شیمیایی (ICIS) “هر سال بر اساس شاخص های هفتگانه شامل فروش، سود عملیاتی، سودخالص، دارایی ها، هزینه های تحقیق و توسعه، سرمایه گذاری ها و نیروی انسانی، عملکرد شرکت های شیمیایی و پتروشیمیایی در سال گذشته را بررسی و آنها را رتبه بندی می کند. در خاورمیانه نیز صنایع پتروشیمی خلیج فارس در دو سال گذشته رتبه دوم را به خود اختصاص داده است و شرکت سابیک عربستان رتبه اول را در اختیار دارد. در رتبه بندی سال ۲۰۱۶، باسف (BASF) آلمان با ۷۶ میلیارد و ۵۵۴ میلیون دلار فروش در جایگاه نخست قرار دارد و شرکت سینوپک چین با ۵۰ میلیارد و ۲۳۸ میلیون دلار در رده دوم قرار داشته است.

به گزارش پترون به نقل از شبستان، عملکرد مالی شرکت های صنعت پتروشیمی در سال ۲۰۱۵ تحت تاثیر کاهش قیمت های جهانی نفت و محصولات پتروشیمی نسبت به سال ۲۰۱۴ روند نزولی داشته که این اثر کاهشی در میزان فروش شرکت ها قابل مشاهده است. سود خالص ۱۰ شرکت برتر این رده بندی نسبت به سال گذشته حدود ۲۲ درصد کاهش داشته است اما در میان شرکت های ایرانی صنایع پتروشیمی خلیج فارس با ۴.۲ رشد توانسته عملکرد برتری را نسبت به دیگر شرکت های بورسی به دست آورد.

دو هلدینگ دیگر ایرانی نیز که در صنعت نفت و پتروشیمی فعالند، توانسته اند در جمع بزرگان شرکت های پتروشیمیایی قرار بگیرند؛ بر این اساس، هلدینگ گسترش نفت و گاز پارسیان با ۱۶ درصد کاهش درآمد در جایگاه ۶۴ رده بندی قرار گرفته و هلدینگ نفت و گاز و پتروشیمی تامین (تاپیکو) نیز در رده ۱۰۳ جای داشته است.”

یادآور می شود: محصولات عمده‌ای که توسط واحدهای صنایع پتروشیمی ایران تولید می‌شوند عمدتاً عبارتند ازکودهای شیمیایی، اوره، فسفات دی‌آمونیم، کودهای مخلوط نیترات آمونیم، مواد اولیه پلاستیک، پی ـ وی ـ سی و دی ـ او ـ پی، مواد شیمیایی نظیر اسید سولفوریک، اسید کلریدریک، آمونیاک، گوگرد، دوده و…با این حال، این محصولات در مقایسه با ده ها هزار مشتقی که از نفت و گازهای طبیعی به کمک تکنولوژی پیشرفته پتروشیمیایی بدست می‌آید، بسیار اندک بوده، نشان می‌دهد که همت و تلاش بیشتری در این زمینه باید بکار برد تا به واقعیت نزدیکتر شد.