پترون -محقق دانشگاه صنعتی سهند تبریز با همکاری و حمایت شرکت پتروشیمی این شهر، تلاش کرده تا کاتالیست‌های مستعمل را بازیابی و به منظور حذف ترکیبات آلی فرار آب مورد استفاده قرار دهد. از نتایج این پژوهش که در مقیاس آزمایشگاهی انجام شده می‌توان به‌ منظور تصفیه‌ پساب صنایع شیمیایی که حاوی ترکیبات آلی هستند، استفاده کرد.

در صنعت پتروشیمی از کاتالیست‌های مختلفی به‌ منظور افزایش سرعت بسیاری از واکنش‌ها استفاده می‌شود. این کاتالیست‌ها پس از بارها استفاده، کارایی خود را از دست می‌دهند. همچنین می‌توانند آلودگی‌های زیست‌محیطی فراوانی را ایجاد کنند. ازاین‌رو بازیابی و استفاده‌ی مجدد از آن‌ها هم به لحاظ اقتصادی و هم به لحاظ زیست‌محیطی حائز اهمیت خواهد بود.

مهندس نبی‌الله غریب زاده مجری طرح، پیرامون اهداف دنبال شده در این پژوهش گفت: «کاتالیست‌های واحد استایرن شرکت پتروشیمی تبریز به‌ عنوان یک پسماند محسوب شده و مشکلات زیست‌ محیطی فراوانی ایجاد می‌کنند. همچنین ترکیبات آلی فرار موجود در پساب‌های صنایع شیمیایی و پتروشیمی از مهم‌ترین و خطرناک‌ترین آلاینده‌های موجود در محیط‌های آلی به شمار می‌روند که عوارضی از قبیل سرطان، بیماری‌های چشم، تنگی نفس و حساسیت‌های پوستی را به دنبال دارند. در این راستا در این پژوهش سعی شده تا با احیا و بازیابی کاتالیست‌های مستعمل در مقیاس نانومتری، از آن‌ها جهت حذف ترکیبات آلی موجود در پساب استفاده شود.»

استفاده از نتایج این طرح علاوه بر رفع مشکلات زیست‌ محیطی و اقتصادی ناشی از کاهش کارایی کاتالیست‌ها، حذف ترکیبات آلی خطرناک و سرطان‌زا را از پساب به دنبال خواهد داشت.

غریب زاده در خصوص نقش فناوری نانو در این طرح گفت: «نانوذرات به دلیل دارا بودن نسبت سطح به حجم بالاتر، فعالیت بالاتری دارند و بازدهی فرایند حذف ترکیبات آلی در آن‌ها افزایش می‌یابد. از سوی دیگر حضور نانوذرات مغناطیسی اکسید آهن موجب می‌شود پس از فرایند تصفیه، این کاتالیست توسط یک میدان مغناطیسی از محلول آبی جدا شده و نیازی به فیلتراسیون نباشد که این امر موجب کاهش هزینه‌ها خواهد شد.»

این طرح در قالب پایان‌نامه‌ کارشناسی ارشد نبی‌الله غریب زاده و با راهنمایی دکتر اسماعیل فاتحی فر و دکتر رضا علیزاده از دانشگاه صنعتی سهند تبریز انجام شده است. این پایان‌نامه که با همکاری شرکت پتروشیمی تبریز انجام‌ شده و تحت عنوان پایان‌نامه‌ مورد نیاز صنعت به تأیید داوران ستاد ویژه‌ توسعه‌ فناوری نانو نیز رسیده است. آیین‌نامه‌ حمایت از پایان‌نامه‌های مورد نیاز صنعت در سایت www.nano.ir/hrdc موجود است.

منبع (+)